Ev Kiralarken Artık Komisyon Ödemiyorsunuz: FARE Act'in Güncel Durumu

New York'ta ev kiralamanın en can sıkıcı yanlarından biri, taşınmadan önce aylık kiranın yüzde 10-15'i kadar bir 'broker fee' (emlakçı komisyonu) ödemek zorunda kalmaktı — hem de o emlakçıyı siz çağırmamış olsanız bile. FARE Act adıyla bilinen yasa bunu değiştirdi: artık emlakçıyı kim tutuyorsa (çoğu zaman ev sahibi), komisyonu o ödüyor. Yasa 11 Haziran 2025'te yürürlüğe girdi.

Emlakçılar birliği REBNY bu yasaya karşı dava açtı ama federal yargıç Ronnie Abrams davayı reddetti; yasanın ciddi bir kamu yararı amacı taşıdığına hükmetti. REBNY temyize gitti, ancak üst mahkeme de bu itirazı reddetti. Ayrı bir dava, bazı ev sahipleri tarafından hâlâ temyiz sürecinde ilerliyor, ancak yasa bu süre boyunca uygulanmaya devam ediyor.

Yasanın bir yıllık uygulamasına dair yapılan değerlendirmede şehre 2.000'den fazla şikayet geldiği, bunun 74 tanesinin cezai işleme (summons) dönüştüğü, toplam yaklaşık 27.000 dolar ceza kesildiği ve kiracılara haksız alınan komisyonlardan 15.000 dolar civarında geri ödeme yapıldığı belirtildi — yani denetim fiilen işliyor.

Pratikte size anlamı şu: bir ilanda 'no fee' yazmasa bile, ilanı emlakçı sizin adınıza değil ev sahibi adına veriyorsa komisyonu ev sahibi öder; sözleşmeyi imzalamadan önce kimin kimi tuttuğunu ve ücretin kim tarafından ödendiğini açıkça yazılı olarak sormanız hakkınız. Haksız bir komisyon talebiyle karşılaşırsanız şehre şikayet başvurusu yapabilirsiniz.